Kamil Bazelak jest weteranem sztuk walki. Walczył na największych arenach Europy w Hadze podczas Mistrzostw Europy, czy na galach KSW, czy BAMMA na Litwie. Teraz prowadzi inspirującego bloga i dzieli się swoimi myślami.

Na stronie kamilbazelak.pl czytamy:

Każdy związek przechodzi przez trudniejsze momenty. Ludzie różnią się charakterem, potrzebami, sposobem komunikowania i reagowania na stres, dlatego konflikty same w sobie nie oznaczają jeszcze, że relacja jest toksyczna. Problem zaczyna się wtedy, gdy jedna z osób regularnie rani, kontroluje, poniża albo osłabia drugą, a napięcie staje się stałym elementem wspólnego życia. Toksyczna relacja nie opiera się na pojedynczej kłótni, lecz na powtarzającym się schemacie, który odbiera poczucie bezpieczeństwa, wpływa na samoocenę i sprawia, że człowiek zaczyna wątpić we własne odczucia.

W zdrowej relacji można się nie zgadzać, ale obie strony mają prawo do własnego zdania, emocji i granic. Partnerzy potrafią przeprosić, wziąć odpowiedzialność za swoje zachowanie i szukać rozwiązania. W relacji toksycznej konflikt często nie prowadzi do porozumienia, lecz do dalszego podporządkowywania jednej osoby drugiej. Zamiast rozmowy pojawiają się oskarżenia, presja, obrażanie, cisza używana jako kara albo wzbudzanie poczucia winy. Z czasem osoba doświadczająca takiego traktowania może uznać, że problem rzeczywiście leży wyłącznie po jej stronie.

Pierwszym sygnałem, którego nie należy lekceważyć, jest ciągłe kontrolowanie. Partner chce wiedzieć, gdzie jesteś, z kim rozmawiasz, komu piszesz i dlaczego wróciłeś później niż zwykle. Może przeglądać telefon, żądać haseł, sprawdzać media społecznościowe albo oczekiwać natychmiastowych odpowiedzi na każdą wiadomość. Takie zachowanie bywa przedstawiane jako troska albo dowód miłości, ale w rzeczywistości ogranicza wolność i buduje atmosferę podejrzliwości. Bliskość nie oznacza prawa do nieustannego nadzorowania drugiego człowieka.

Drugim sygnałem jest poniżanie, wyśmiewanie i regularna krytyka. W relacji mogą pojawiać się uwagi dotyczące wyglądu, inteligencji, pracy, rodziny, zainteresowań albo sposobu mówienia. Partner może później twierdzić, że to był tylko żart i że druga osoba nie ma poczucia humoru. Jeżeli jednak dowcip regularnie rani, ośmiesza i obniża poczucie własnej wartości, przestaje być niewinnym żartem. Szczególnie niepokojące jest publiczne zawstydzanie partnera przy rodzinie, znajomych albo współpracownikach.

Trzecim znakiem jest wzbudzanie poczucia winy. Osoba toksyczna może sugerować, że wszystkie jej emocje i problemy są skutkiem zachowania partnera. Mówi: „Gdybyś mnie kochał, zrobiłbyś to”, „Przez ciebie jestem taki zdenerwowany” albo „To twoja wina, że tak zareagowałem”. W ten sposób odpowiedzialność za własne zachowanie zostaje przerzucona na drugą osobę. Z czasem człowiek zaczyna przepraszać nawet wtedy, gdy niczego złego nie zrobił, tylko po to, aby zakończyć konflikt i odzyskać chwilowy spokój.

Czwartym sygnałem jest izolowanie od bliskich. Partner może krytykować rodzinę i przyjaciół, zniechęcać do spotkań albo wszczynać awantury przed każdym wyjściem. Czasem nie zabrania kontaktów wprost, ale sprawia, że każde spotkanie wiąże się z napięciem, oskarżeniami i koniecznością tłumaczenia się. W rezultacie osoba stopniowo ogranicza relacje z innymi, aby uniknąć kolejnych konfliktów. Izolacja zwiększa zależność od partnera i utrudnia zauważenie, że sytuacja w związku nie jest zdrowa.

Piątym sygnałem jest brak szacunku dla granic. Każdy człowiek ma prawo do prywatności, odpoczynku, własnego zdania, kontaktów z bliskimi i decydowania o swoim ciele. W toksycznej relacji granice są regularnie przekraczane albo wyśmiewane. Gdy jedna osoba mówi, że czegoś nie chce, partner może naciskać, obrażać się lub przekonywać, że jej potrzeby są nieważne. Zdrowa relacja nie polega na zmuszaniu drugiej osoby do rezygnacji z siebie w imię spokoju.

Szóstym sygnałem jest naprzemienne okazywanie czułości i chłodu. Po okresie krytyki, awantur albo milczenia może pojawić się nagła fala przeprosin, prezentów, obietnic i wyjątkowej czułości. Osoba krzywdzona zaczyna wtedy wierzyć, że wszystko się zmieniło i relacja wróciła na właściwe tory. Po pewnym czasie jednak stary schemat powraca. Taka huśtawka emocjonalna może bardzo silnie przywiązywać, ponieważ człowiek czeka na kolejną dobrą fazę i ma nadzieję, że tym razem potrwa ona dłużej.

Siódmym sygnałem jest podważanie twoich odczuć i wspomnień. Partner może mówić, że przesadzasz, jesteś przewrażliwiony, coś sobie wymyśliłeś albo źle zapamiętałeś przebieg wydarzeń. Z czasem zaczynasz wątpić we własną ocenę sytuacji i zastanawiać się, czy rzeczywiście masz prawo czuć złość, smutek albo rozczarowanie. To szczególnie niebezpieczny mechanizm, ponieważ osłabia zaufanie do samego siebie. Człowiek coraz częściej pyta innych, czy jego reakcje są normalne, i przestaje polegać na własnych obserwacjach.

Ósmym sygnałem jest brak odpowiedzialności za własne zachowanie. W zdrowej relacji każdy może popełnić błąd, ale potrafi się do niego przyznać. W relacji toksycznej partner zawsze znajduje usprawiedliwienie albo winnego. Może twierdzić, że sprowokowałaś go do krzyku, że był zmęczony, że inni zachowują się jeszcze gorzej albo że problem w ogóle nie istnieje. Przeprosiny, jeżeli się pojawiają, bywają pozorne i brzmią: „Przepraszam, że tak to odebrałeś”, zamiast: „Przepraszam, że cię zraniłem”.

Dziewiątym sygnałem jest ciągły lęk przed reakcją partnera. Zaczynasz zastanawiać się nad każdym słowem, aby nie wywołać awantury. Ukrywasz drobne sprawy, rezygnujesz z własnych planów albo zmieniasz zachowanie, żeby nie narazić się na krytykę. W domu nie czujesz spokoju, lecz napięcie i konieczność przewidywania nastroju drugiej osoby. Jeżeli relacja sprawia, że stale chodzisz na palcach i boisz się zwykłej rozmowy, jest to ważny sygnał ostrzegawczy.

Dziesiątym sygnałem jest utrata siebie. Z czasem możesz przestać robić rzeczy, które wcześniej sprawiały ci radość, rzadziej spotykać się z ludźmi, porzucić własne zainteresowania i coraz częściej podporządkowywać życie potrzebom partnera. Pojawia się poczucie, że bez jego zgody nie wolno ci podejmować decyzji. Możesz również zacząć wierzyć, że nie zasługujesz na lepszą relację albo że nikt inny cię nie zaakceptuje. Toksyczny związek często osłabia poczucie własnej wartości tak stopniowo, że trudno zauważyć moment, w którym człowiek przestał być sobą.

Nie każda trudna relacja musi od razu zakończyć się rozstaniem. Jeżeli obie strony widzą problem, biorą odpowiedzialność za swoje zachowanie i są gotowe na realną zmianę, możliwa jest praca nad związkiem. Sama obietnica poprawy nie wystarczy jednak, jeżeli za słowami nie idą konkretne działania. Zmiana wymaga czasu, konsekwencji, szacunku dla granic i często wsparcia specjalisty. Nie można budować nadziei wyłącznie na przeprosinach, które powtarzają się po każdej kolejnej krzywdzie.

Warto porozmawiać z zaufaną osobą, psychologiem albo psychoterapeutą, szczególnie wtedy, gdy trudno samodzielnie ocenić sytuację. Rozmowa z kimś spoza relacji może pomóc uporządkować wydarzenia i zobaczyć schematy, które wcześniej były niewidoczne. Dobrym sposobem jest również zapisywanie konkretnych sytuacji, swoich uczuć i reakcji partnera. Dzięki temu łatwiej zauważyć, czy problem jest sporadyczny, czy regularnie się powtarza. Ważne jest, aby nie izolować się i nie rezygnować ze wsparcia bliskich.

Jeżeli w związku pojawiają się groźby, przemoc fizyczna, przemoc seksualna, niszczenie przedmiotów, kontrolowanie pieniędzy albo obawa o własne bezpieczeństwo, sytuacji nie należy bagatelizować. W takim przypadku najważniejsze jest bezpieczeństwo, a nie ratowanie relacji za wszelką cenę. Osoba doświadczająca przemocy nie jest odpowiedzialna za zachowanie sprawcy. Ma prawo szukać pomocy, odejść i chronić siebie, nawet jeżeli partner obiecuje poprawę albo próbuje wzbudzić poczucie winy.

Zdrowa miłość nie wymaga ciągłego lęku, tłumaczenia się i rezygnowania z własnej godności. Nie oznacza pełnej zgodności we wszystkim, ale powinna dawać poczucie szacunku, bezpieczeństwa i możliwości bycia sobą. Jeżeli relacja regularnie odbiera spokój, osłabia samoocenę i sprawia, że przestajesz ufać własnym odczuciom, warto potraktować te sygnały poważnie. Rozpoznanie problemu nie jest oznaką porażki, lecz pierwszym krokiem do odzyskania wpływu nad własnym życiem.