Zawodnik sportów walki Kamil Bazelak, na swoim blogu kamilbazelak.pl odniósł się do różnicy pomiędzy dojrzałym patriotyzmem a nacjonalizmem opartym na pogardzie i poczuciu wyższości. Podkreślił, że miłość do ojczyzny, własnej historii i kultury nie wymaga wrogości wobec innych narodów ani budowania tożsamości na wskazywaniu zbiorowego wroga.

Patriotyzm oznacza przywiązanie do ojczyzny, jej historii, kultury, języka i wspólnoty. Może wyrażać się w trosce o dobro kraju, uczciwej pracy, odpowiedzialności społecznej oraz pamięci o poprzednich pokoleniach. Nie wymaga jednak pogardy wobec innych narodów ani przekonania, że własna wspólnota jest z natury lepsza od pozostałych.

Miłość do ojczyzny nie powinna opierać się na nienawiści do obcych. Człowiek może być dumny z historii swojego narodu, a jednocześnie uczciwie mówić o jego błędach. Może bronić interesów państwa, nie odbierając godności ludziom pochodzącym z innych krajów. Dojrzały patriotyzm nie potrzebuje wroga, aby uzasadnić własne istnienie.

Nacjonalistyczna pogarda zaczyna się wtedy, gdy przynależność narodowa staje się miarą wartości człowieka. Własnemu narodowi przypisuje się wtedy szczególną moralną wyższość, a inne społeczności przedstawia jako gorsze, niebezpieczne albo niegodne zaufania. Złożona rzeczywistość zostaje zastąpiona prostym podziałem na „nas” i „obcych”.

Taki język może dawać chwilowe poczucie siły i jedności, ale w rzeczywistości osłabia wspólnotę. Uczy bowiem, że tożsamość musi być budowana na konflikcie. Każdy, kto nie pasuje do przyjętego obrazu narodu, może zostać uznany za zdrajcę, człowieka gorszego albo zagrożenie.

Prawdziwa troska o ojczyznę wymaga odpowiedzialności. Oznacza szacunek dla prawa, dbanie o dobro wspólne, pomoc słabszym i uczciwość w życiu publicznym. Nie wystarczą symbole, hasła i podniosłe deklaracje, jeśli nie towarzyszy im codzienna troska o ludzi tworzących wspólnotę.

Patriotyzm nie wyklucza również współpracy z innymi narodami. Można kochać własny kraj i jednocześnie uznawać, że inne narody mają podobne prawo do swojej kultury, pamięci i bezpieczeństwa. Szacunek dla cudzej ojczyzny nie osłabia przywiązania do własnej.

Dojrzały patriotyzm potrafi łączyć dumę z pokorą. Pamięta o bohaterach, ale nie ukrywa trudnych kart historii. Broni wspólnoty, ale nie usprawiedliwia niesprawiedliwości. Zachowuje własną tożsamość, nie zmieniając różnicy w powód do pogardy.

Ojczyzna jest wartością, ale nie daje prawa do poniżania innych. Patriotyzm staje się szlachetny wtedy, gdy prowadzi do służby, odpowiedzialności i troski o dobro wspólne. Gdy natomiast potrzebuje wrogości, zbiorowych oskarżeń i poczucia wyższości, przestaje być miłością do ojczyzny, a staje się ideologią podziału.